5 Άρθρα για τις εξελίξεις στην Ai (Τεχνητή Νοημοσύνη), σε σχέση με το βιβλίο & τη συγγραφή.
1. Αναζητήστε εάν και τα ΔΙΚΑ σας βιβλία χρησιμοποιούνται από την Ai, ΧΩΡΙΣ την άδεια σας! Συμμετοχή σε πρωτοβουλία υπεράσπισης δικαιωμάτων δημιουργών.
Το Συμβούλιο Ευρωπαίων Συγγραφέων (European Writers’ Council Secretariat – EWC) και το Ελληνικό μέλος τους, η Εταιρεία Συγγραφέων, σε συνέχεια της δημοσίευσης δικαστικών εγγράφων της υπόθεσης Kadrey κατά Meta, στις ΗΠΑ, την 19η Μαρτίου 2025, διοργάνωσε μια πρωτοβουλία προκειμένου να συμβάλλει στην απόδειξη της παράνομης χρήσης έργων των συγγραφέων.
Πρόκειται για αντιδικία μεταξύ συγγραφέων και της αμερικανικής πολυεθνικής εταιρείας Meta (πρώην Facebook), που αφορά μεταξύ άλλων τις πρακτικές εκπαίδευσης μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης (AI), ιδίως δε, την παράνομη άντληση δεδομένων από τον ιστότοπο πειρατικών έργων Library Genesis (LibGen) – όπου βρίσκονται συγκεκριμένα 7,5 εκατομμύρια επιστημονικά βιβλία και 81 εκατομμύρια ακαδημαϊκές και επιστημονικές εργασίες. Η δραστηριότητά του εν λόγω ιστοτόπου έχει καταπολεμηθεί σε πολλές χώρες, προς περιορισμό της πειρατικής πρόσβασης που προσφέρει, και σε αρκετές από αυτές -και στη χώρα μας μετά από ενέργειες του ΟΣΔΕΛ- έχει επιβληθεί από τις αρμόδιες Αρχές η διακοπή της πρόσβασης των χρηστών προς αυτόν.
Οι παράνομες χρήσεις, για την εκπαίδευση των λεγομένων μεγάλων γλωσσικών μοντέλων LLM (Large Language Model) των τεχνολογικών εταιρειών, που λαμβάνουν χώρα στο εξωτερικό θέτουν σε κίνδυνο τα δικαιώματα Ελλήνων δημιουργών και εκδοτών, καθώς πραγματοποιούνται χωρίς την άδειά τους και χωρίς να καταβάλλεται η απαραίτητη αμοιβή.
Είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τους δικαιούχους να αντιδράσουν, και ατομικά, συμμετέχοντας στην πρωτοβουλία του Συμβουλίου Ευρωπαίων Συγγραφέων και της Εταιρείας Συγγραφέων, για να αποδειχθεί η, χωρίς άδεια, χρήση των έργων τους, και να προστατευτεί η αλυσίδα δημιουργίας του βιβλίου στο σύνολό της. Ακολουθεί η διαδικασία:
Βήμα 1: Αναζητήστε τα βιβλία σας στον σύνδεσμο που ακολουθεί: https://www.theatlantic.com/
Βήμα 2: Εάν κάποιο από τα βιβλία σας έχει δημοσιευτεί στην εν λόγω λίστα του Βήματος 1, χωρίς την άδειά σας:
- τραβήξτε μερικά στιγμιότυπα οθόνης (screenshots)
- δημοσιεύστε τα σε ανάρτηση σε όλα τα προφίλ των κοινωνικών δικτύων σας
- προσθέστε το hashtag #DontZuckOurBooks
- προσθέστε σε ετικέτα (tag) τη Meta @Meta ,τον Mark Zuckerberg @zuck , το Συμβούλιο Ευρωπαίων Συγγραφέων (European Writers‘ Council Secretariat) @ewc_europeanwriterscouncil και τον ΟΣΔΕΛ @osdel.gr
Αναζητήστε περισσότερες πληροφορίες στο Meta‘s Massive AI Training Book Heist: What Authors Need to Know– The Authors Guild, στο ενημερωτικό κείμενο Γάλλοι συγγραφείς και εκδότες/τριες μηνύουν τη Meta του ΟΣΔΕΛ καθώς και στα ρεπορτάζ του theatlantic.com
2. Δικαστική απόφαση στις ΗΠΑ: Μόνο οι άνθρωποι μπορεί να είναι δημιουργοί και να κατέχουν πνευματικά δικαιώματα
Το Εφετείο της Περιφέρειας της Κολούμπια επιβεβαίωσε ότι μια μηχανή δεν μπορεί να θεωρηθεί δημιουργός και να κατέχει πνευματικά δικαιώματα, σύμφωνα με τον Νόμο περί Πνευματικών Δικαιωμάτων των ΗΠΑ. Η απόφαση εκδόθηκε στην υπόθεση Thaler v. Perlmutter, όπου εξετάστηκε αν ένα έργο που δημιουργήθηκε αποκλειστικά από τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να καταχωριστεί με πνευματικά δικαιώματα.
Το 2018, ο Steven Thaler υπέβαλε αίτηση για την καταχώριση του έργου “A Recent Entrance to Paradise”, δηλώνοντας ως δημιουργό την “Creativity Machine” και τον εαυτό του ως δικαιούχο μέσω μεταβίβασης ιδιοκτησίας. Το Γραφείο Πνευματικών Δικαιωμάτων αρνήθηκε την καταχώριση, και ο Thaler έχασε τόσο την αρχική δίκη όσο και την έφεση.
Το δικαστήριο υπογράμμισε ότι ο νόμος βασίζεται στην ανθρώπινη δημιουργία και ότι η προστασία πνευματικών δικαιωμάτων αποσκοπεί στο δημόσιο συμφέρον του κοινού. Δεν εξέτασε το ενδεχόμενο ανθρώπινης συμβολής στην τεχνητή νοημοσύνη, αφήνοντας ανοιχτό το ζήτημα αν ο/η δημιουργός ενός έργου με Ai μπορεί να κατέχει δικαιώματα στα έργα του/της.
Το ζήτημα μπορεί να τεθεί ξανά στα δικαστήρια σε μία διαφορετική υπόθεση, την Allen v. Perlmutter. Παρ’ όλα αυτά, η απόφαση στην υπόθεση Thaler v. Perlmutter ξεκαθαρίζει ότι μόνο οι άνθρωποι μπορούν να θεωρηθούν δημιουργοί με πνευματικά δικαιώματα.
Επισημαίνεται, ότι ακόμα δεν έχει κριθεί εάν τα έργα που παράγονται μέσω παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να προστατεύονται ως έργα πνευματικής ιδιοκτησίας και σε ποιον ανήκουν. Έχει υποστηριχθεί ότι θα πρέπει να είναι ελεύθερα δικαιωμάτων ή να ανήκουν σε εκείνον/η που κατευθύνει και δίνει τις οδηγίες (prompts) για τη δημιουργία των έργων ή ότι θα πρέπει να αναγνωριστεί δικαίωμα εύλογης αμοιβής στους δημιουργούς των έργων με τα οποία έχει εκπαιδευτεί η σχετική εφαρμογή τεχνητής νοημοσύνης.
Διαβάστε περισσότερα εδώ
3. ΗΠΑ: Συστάσεις για την Τεχνητή Νοημοσύνη και αντιδράσεις για διάταγμα που καταργεί τον φορέα στήριξης των βιβλιοθηκών
Εξελίξεις στον κλάδο του βιβλίου και στις ΗΠΑ με την Ένωση Αμερικανών Εκδοτών (AAP) να υποβάλλει συστάσεις στον Λευκό Οίκο σχετικά με το Σχέδιο Δράσης για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Στην επιστολή της, η AAP ζητά την προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων και της πνευματικής ιδιοκτησίας και την καταπολέμηση των πειρατικών ιστοσελίδων.
Ζητά από τον Λευκό Οίκο να απορρίψει τις εκκλήσεις των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών για εκτεταμένες «εξαιρέσεις» στο πλαίσιο του αμερικανικού θεσμού «εύλογης χρήσης» (fair use) αλλά και για ένα ανεφάρμοστο καθεστώς επιφύλαξης δικαιωμάτων (opt-out) -για τους δημιουργούς, ανατρέποντας τον επί χρόνια, εφαρμοσμένο κανόνα του δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας, σύμφωνα με τον οποίο για κάθε χρήση απαιτείται η άδεια του/της δημιουργού.
Η AAP επισημαίνει τη σημασία της πνευματικής ιδιοκτησίας για την καινοτομία και την οικονομία, αναφέροντας ότι η εκδοτική βιομηχανία συνεισφέρει σημαντικά στο ΑΕΠ των ΗΠΑ. Η πρόεδρός της, Maria A. Pallante, υπογράμμισε τη σημασία της ισορροπημένης συνεργασίας μεταξύ δημιουργών και τεχνολογικών εταιρειών για τη νόμιμη ανάπτυξη της AI.
Παράλληλα, ένα νέο εκτελεστικό διάταγμα, που εκδόθηκε πρόσφατα, προβλέπει την κατάργηση του Institute of Museum and Library Services (IMLS), του μοναδικού ομοσπονδιακού φορέα που στηρίζει τις βιβλιοθήκες στις ΗΠΑ. Αναλυτικότερα, το διάταγμα ζητά τη μείωση των λειτουργιών και του προσωπικού του IMLS στο ελάχιστο που απαιτεί η νομοθεσία. Ο φορέας είχε αιτηθεί επιχορηγήσεις ύψους 255 εκατομμυρίων δολαρίων για το 2025 και διοικητικό προϋπολογισμό 24,5 εκατομμυρίων δολαρίων.
Το διάταγμα προκάλεσε αντιδράσεις από την Αμερικανική Ένωση Βιβλιοθηκών (ALA), η οποία κάλεσε τον Πρόεδρο Τραμπ να αναθεωρήσει την απόφαση και ζητώντας από το Κογκρέσο και τους πολίτες να υποστηρίξουν τη χρηματοδότηση των βιβλιοθηκών. Τόνισε τη σημασία τους, αναφέροντας υπηρεσίες όπως τα προγράμματα ανάγνωσης, η βοήθεια εύρεσης εργασίας και τα καλοκαιρινά προγράμματα ανάγνωσης για παιδιά.
Διαβάστε περισσότερα publishers.org και ala.org
ΠΑΡΟΛΑ ΑΥΤΑ…
4. Μεταφραστές εκπαιδεύουν την Ai κι ας απειλεί το επάγγελμά τους
Η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης έχει επιφέρει σημαντικές αλλαγές στο επάγγελμα των μεταφραστών/στριών στην Τουρκία. Πολλοί/ες επαγγελματίες του κλάδου, όπως η Pelin Türkmen, έχουν στραφεί στην εκπαίδευση γλωσσικών μοντέλων (LLMs), συνεργαζόμενοι με την εταιρεία Outlier, η οποία παρέχει υπηρεσίες σε εταιρείες όπως η OpenAI, η Microsoft και η Meta. Οι μεταφραστές/στριες αξιολογούν τη γραμματική, τη δομή αλλά και τη φυσικότητα των απαντήσεων της ΑΙ, με στόχο ένα πιο εξανθρωπισμένο αποτέλεσμα.
Το επάγγελμα της μετάφρασης ήδη φαίνεται να υφίσταται δομικές αλλαγές, καθώς οι νεότεροι/ες επαγγελματίες απασχολούνται πλέον κυρίως με την επιμέλεια κειμένων που παράγονται από συστήματα μηχανικής μετάφρασης.
Την ίδια ώρα η παγκόσμια τάση καταδεικνύει τη σταδιακή αντικατάσταση των μεταφραστών από την τεχνητή νοημοσύνη. Στην Ολλανδία, κορυφαίος εκδοτικός οίκος ανέθεσε τη μετάφραση συγκεκριμένων έργων σε ΑΙ, με τους ανθρώπινους μεταφραστές να περιορίζονται σε διορθώσεις. Παράλληλα, στο Ηνωμένο Βασίλειο, το 1/3 των 12.500 μεταφραστών/στριών έχει ήδη χάσει θέσεις εργασίας λόγω της αυτοματοποίησης.
Παρότι η εκπαίδευση γλωσσικών μοντέλων αποτελεί σήμερα έναν τομέα με αυξημένη ζήτηση, ειδικοί όπως ο Γιγίτ Μπενέρ εκτιμούν ότι και αυτές οι θέσεις εργασίας θα μειωθούν σημαντικά καθώς η ΑΙ βελτιώνεται. Έτσι με την περαιτέρω πρόοδο της τεχνολογίας, η τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να προσφέρει ακριβείς και άρτιες μεταφράσεις σε πραγματικό χρόνο, οδηγώντας στον σταδιακό αποκλεισμό των λιγότερο εξειδικευμένων επαγγελματιών από την αγορά.
Διαβάστε περισσότερα εδώ
5. Ιταλική εφημερίδα δημιουργήθηκε αποκλειστικά από Ai
Η ιταλική εφημερίδα Il Foglio -στο πλαίσιο ενός μηνιαίου πειράματος που διεξάγει για τον αντίκτυπο της Ai στον χώρο της δημοσιογραφίας- ανακοίνωσε ότι είναι η πρώτη στον κόσμο που δημοσιεύει ένθετο εξ ολοκλήρου παραγόμενο από τεχνητή νοημοσύνη, που θα κυκλοφορήσει σε έντυπη και διαδικτυακή μορφή.
Η ανακοίνωση αναφέρει πως όλα τα κείμενα, τίτλοι, περιλήψεις, ύφος κ.ά. έχουν δημιουργηθεί από AI, ενώ οι δημοσιογράφοι απλώς έθεταν ερωτήσεις στις μηχανές. Η πρώτη έκδοση περιλαμβάνει θέματα όπως ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Βλαντιμίρ Πούτιν, οι ασαφείς ερωτικές σχέσεις της νεολαίας (situationships) αλλά και επιστολές αναγνωστών/στριών, που επίσης γράφτηκαν από AI.
Το εγχείρημα αυτό έρχεται σε μια περίοδο που πολλά μέσα ενημέρωσης, όπως το BBC News, εξερευνούν τη χρήση της Ai στη δημοσιογραφία. Ο διευθυντής της εφημερίδας, Κλαούντιο Τσεράσα, χαρακτηρίζει την Il Foglio Ai ως ένα πραγματικό φύλλο εφημερίδας, που μπορεί να αποτελέσει και εργαστήριο δοκιμών για το πώς η Ai μπορεί να ενσωματωθεί στις ειδήσεις.
Η προσέγγιση αυτή φαίνεται να υποβαθμίζει τα θέματα ευθύνης, αξιοπιστίας και ηθικής, που είναι απαραίτητοι όροι στην ενημέρωση του κοινού. Επίσης, δε συζητιούνται οι επιπτώσεις που θα έχει η χρήση της ΑΙ στους εργαζόμενους στον Τύπο.
Διαβάστε περισσότερα εδώ
ΠΗΓΗ: ΟΣΔΕΛ
Σημείωση για τους συγγραφείς μας: Στις Εκδόσεις Λευκό Μελάνι, πιστεύουμε ότι η τεχνολογία πρέπει να αποτελεί σύμμαχο της τέχνης και όχι εμπόδιο.
Add Comment